In een interview met MediPub legt Professor Philippe Carron uit dat de ziekte van Sjögren jarenlang minder aandacht kreeg dan andere reumatische aandoeningen zoals reumatoïde artritis of psoriasis artritis. Voor die ziekten bestaan tegenwoordig veel betere behandelingen, maar voor de ziekte van Sjögren bleef de vooruitgang lang beperkt. Daar lijkt nu eindelijk verandering in te komen.

De ziekte van Sjögren is een auto-immuunziekte. Dat betekent dat het afweersysteem per vergissing het eigen lichaam aanvalt. De ziekte kan verschillende delen van het lichaam aantasten en komt vooral voor bij mensen tussen 55 en 65 jaar.
De meeste patiënten hebben:

• een droge mond, 
• droge ogen, 
• vermoeidheid, 
• pijnklachten 

Bij ongeveer een derde tot de helft van de patiënten ontstaan ook problemen buiten de speeksel- en traanklieren, bijvoorbeeld in gewrichten, huid, zenuwen of organen. Mensen met Sjögren hebben daarnaast ook een verhoogd risico op een bepaalde vorm van kanker van het lymfesysteem (lymfoom).

Huidige behandeling
Tot nu toe behandelen artsen vooral de symptomen, niet de oorzaak van de ziekte.
Voorbeelden:

• kunsttranen voor droge ogen, 
• gels of middelen voor een droge mond, 
• pilocarpine om de speekselproductie te stimuleren (maar dit geeft soms bijwerkingen waardoor de dosis aangepast moet worden). 

Bij gewrichtspijn of huidvlekjes gebruikt men vaak hydroxychloroquine (Plaquenil). 
Bij ernstigere vormen van de ziekte worden soms extra medicijnen toegevoegd, zoals leflunomide of rituximab.

Cortisone (corticosteroïden) helpt meestal weinig tegen de belangrijkste klachten van Sjögren. Het wordt vooral gebruikt bij ernstige ontstekingen of zwellingen, bijvoorbeeld van de speekselklieren.
 
Nieuwe hoop: ianalumab
Er is nu hoop op een eerste behandeling die echt de ziekte zelf afremt.
Onderzoek heeft aangetoond dat een nieuw geneesmiddel, ianalumab, bepaalde afweercellen (B-cellen) sterk kan verminderen. Die cellen spelen een belangrijke rol bij Sjögren.
Ianalumab werkt op twee manieren:

• het vermindert het aantal schadelijke B-cellen, 
• het blokkeert een signaal (BAFF) dat die cellen helpt overleven. 

In grote onderzoeken (NEPTUNUS-1 en NEPTUNUS-2) bleek dat patiënten die ianalumab kregen duidelijk minder ziekteactiviteit hadden dan patiënten die een placebo kregen. Ook artsen én patiënten zelf merkten een verbetering van de algemene gezondheidstoestand.
 
Wat betekent dit?
Het medicijn moet nog officieel goedgekeurd worden door de Amerikaanse en Europese geneesmiddelenagentschappen (FDA en EMA).
Als die goedkeuring er komt, zou ianalumab de eerste behandeling worden die niet alleen symptomen verlicht, maar echt de ziekte van Sjögren afremt. Dat zou een belangrijke doorbraak zijn voor patiënten.

Bron: MediPub, met dank aan Prof. Philippe Carron